Görüş gözüň göriş ýitiligi, reňk göriş, stereoskopik göriş we görnüş göriş ýaly köp taraplary öz içine alýar. Häzirki wagtda dürli defokusirlenen linzalar esasan çagalarda we ýetginjeklerde miopiýany düzetmek üçin ulanylýar, bu bolsa takyk refraksiýany talap edýär. Bu sanda biz çagalarda we ýetginjeklerde miopiýany düzetmegiň takyklygyny gysgaça tanyşdyryp, refraksiýa reseptindäki iň gowy görişiň iň pes derejesine ünsi jemläris, bu bolsa bize degişlisini saýlamaga kömek eder.optikilinzalar.
Görüşi 1,5-e çenli düzetmegiň haçan amatlydygyny we 1,5-den aşak görüşi düzetmegiň haçan has amatlydygyny kesgitlemek üçin iň gowy görmegiň iň pes derejesini üns bilen seljermek gerek. Bu haýsy ýagdaýlarda takyk refraksiýanyň talap edilýändigini we haýsy ýagdaýlarda ýeterlik derejede düzedilmesizligiň bolup biljekdigini düşünmegi öz içine alýar. Iň gowy görmegiň kesgitlemesi hem aýdyňlaşdyrylmalydyr.
Görüş ýitiliginiň standartlary üçin ölçegleri kesgitlemek
Adatça, adamlar görmegiň ýitiligi barada gürrüň edende, olar gözleriň daşarky obýektleri tapawutlandyrmak ukyby bolan görnüş görmegi göz öňünde tutýarlar. Kliniki tejribede görmegiň ýitiligi, esasan, görmegiň ýitilik diagrammasy arkaly bahalandyrylýar. Öňler esasy diagrammalar halkara standart görmegiň ýitilik diagrammasy ýa-da onluk görmegiň ýitilik diagrammasy bolupdyr. Häzirki wagtda logarifmik harp görmegiň ýitilik diagrammasy giňden ulanylýar, käbir ýöriteleşdirilen hünärler bolsa C görnüşli görmegiň ýitilik diagrammasyny talap edip biler. Ulanylýan diagrammanyň görnüşine garamazdan, görmegiň ýitiligi adatça 0,1-den 1,5-e çenli barlanýar, logarifmik görmegiň ýitilik diagrammasy bolsa 0,1-den 2,0-e çenli.
Göz 1.0-e çenli görüp bilýän bolsa, bu standart görme ýitiligi hasaplanýar. Köp adamlar 1.0-e çenli görüp bilýän bolsa-da, bu derejeden geçip bilýän adamlaryň az bölegi bar. Örän az sanly adamlar hatda 2.0 ýaly aýdyň görüp bilýärler, laboratoriýalarda geçirilen barlaglar iň gowy görme ýitiliginiň 3.0-a ýetip biljekdigini görkezýär. Şeýle-de bolsa, kliniki bahalandyrmalar adatça 1.0-ny standart görme ýitiligi hökmünde kabul edýär, bu bolsa adatça adaty görme diýlip atlandyrylýar.
1 Ölçeg aralygy
“Standart Logarifmik Görüş Kesgitliginiň Diagrammasynda” barlag aralygynyň 5 metrdigi bellenilýär.
2 Synag gurşawy
Görüş ýitiliginiň kartasy ýagtylyk düşýän ýerde asylyp, beýikligi kartadaky "0" bilen bellenen çyzygyň barlag edilýäniň gözleri bilen bir derejede bolmagy üçin deňleşdirilmelidir. Barlag edilýän kartadan 5 metr uzaklykda, göni şöhle göze düşmezligi üçin ýagtylyk çeşmesinden başga tarapda ýerleşdirilmelidir.
3 Ölçeg usuly
Her bir göz aýratynlykda, sag gözden başlap, soňra çep göz bilen barlanmalydyr. Bir gözi barlanda, beýleki göz basyş etmezden, mat material bilen örtülmelidir. Eger barlanýan adam diňe 6-njy setire çenli aýdyň okap bilse, ol 4.6 (0.4) hökmünde ýazylýar; eger olar 7-nji setiri aýdyň okap bilse, ol 4.7 (0.5) we ş.m. hökmünde ýazylýar.
Barlagçynyň anyklap biljek minimal görüş ýitiligi çyzygyny belläp geçmeli (dogry kesgitlenen optotipleriň sany degişli setirdäki optotipleriň umumy sanynyň ýarysyndan köp bolanda, barlagçynyň görüş ýitiliginiň şol gymmata ýetýändigi tassyklanýar). Şol çyzygyň bahasy şol gözüň görüş ýitiligi hökmünde ýazylýar.
Eger barlagçy diagrammanyň birinji setirindäki "E" harpyny bir gözi bilen aýdyň görüp bilmese, ondan ony aýdyň görüp bilýänçä öňe gitmegi haýyş etmeli. Eger olar ony 4 metrde aýdyň görüp bilýän bolsa, olaryň görüş ýitiligi 0,08; 3 metrde 0,06; 2 metrde 0,04; 1 metrde 0,02. Bir gözli görüş ýitiligi 5,0 (1,0) ýa-da ondan ýokary bolsa, adaty görüş ýitiligi hasaplanýar.
4 Synagdan geçýäniň ýaşy
Umuman alanyňda, adam gözüniň refraksiýa ösüşi uzak görmeden emmetropiýa, soňra bolsa ýakyn görmege geçýär. Adaty akkomodasiýa rezerwleri bilen çaganyň düzedilmedik görüş ýitiligi 4-5 ýaşynda takmynan 0,5, 6 ýaşynda takmynan 0,6, 7 ýaşynda takmynan 0,7 we 8 ýaşynda takmynan 0,8 bolýar. Şeýle-de bolsa, her çaganyň gözüniň ýagdaýy dürli-dürli bolýar we hasaplamalar şahsy tapawutlara görä geçirilmelidir.
Bir göziň göriş ýitiliginiň 5.0 (1.0) ýa-da ondan ýokary bolmagynyň adaty göriş ýitiligi hasaplanýandygyny bellemek möhümdir. Adaty göriş ýitiligi hökman barlag geçirilýän adamyň iň gowy görişini görkezmeýär.
Dürli ýaşlarda dürli refraksiýa zerurlyklary
1 Ýetginjekler (6-18 ýaş)
Bir bilermen şeýle diýdi: "Kämil düzediş diopteriň artmagyna aňsatlyk bilen sebäp bolup biler. Şonuň üçin ýetginjekler degişli düzedişden geçmelidirler."
Köp optometristler miopiýasy bolan çagalar we ýetginjekler üçin göz barlaglaryny geçirende biraz pes reseptler, ýagny "düzedişsiz" diýip atlandyrylýan reseptler berýärdiler. Olar doly düzediş reseptleri bilen deňeşdirilende, "düzedişsiz" reseptleriň ene-atalar tarapyndan has aňsat kabul edilýändigine ynanýardylar, sebäbi ene-atalar çagalarynyň güýçli äýnek dakynmagyny islemeýärdiler, diopteriň has çalt ulalmagyndan gorkýardylar we äýnekleriň hemişelik zerurlyga öwrülmeginden howatyrlanýardylar. Şeýle hem optometristler "düzedişsiz" äýnek dakynmagyň miopiýanyň ösüşini haýalladar diýip pikir edýärdiler.
Miopiýanyň korreksiýasy kadaly görkezijiden pes reseptli äýnek dakynmagy aňladýar, bu bolsa görmegiň ýitiliginiň adaty 1.0 derejesinden aşak düşmegine getirýär (şol bir wagtyň özünde görmegiň ýitiliginiň optimal standartlaryna ýetilmeýär). Çagalaryň we ýetginjekleriň binokulýar görmegiň funksiýasy durnuksyz tapgyrda bolýar we olaryň binokulýar görmegiň funksiýasynyň durnukly ösüşini saklamak üçin aýdyň görmegiň bolmagy zerurdyr.
Gözlükleriň düzgünleşdirilmedik görnüşini dakynmak çagalarda we ýetginjeklerde obýektleri aýdyň görmäge päsgel bermek bilen birlikde, görmegiň sagdyn ösüşine hem päsgel berýär. Obýektleriň golaýynda görende, adatdakysyndan az akkomodasiýa we konwergensiýa güýji ulanylýar, bu bolsa wagtyň geçmegi bilen binokulýar görmegiň funksiýasynyň peselmegine, görmegiň ýadawlygyna we miopiýanyň ösmeginiň çaltlaşmagyna getirýär.
Çagalar diňe bir degişli düzedişli äýnek dakynmaly däl, eýsem, eger olaryň görme funksiýasy pes bolsa, gözleriniň fokuslaýyş ukybyny gowulandyrmak üçin, göz ýadawlygyny azaltmak we adatdan daşary fokuslaýyş funksiýasy sebäpli ýüze çykýan miopiýanyň ösüşini haýallaşdyrmak üçin görme tälimine mätäç bolup bilerler. Bu bolsa çagalara aýdyň, rahat we dowamly görme hiline ýetmäge kömek edýär.
2 Ýaş ulular (19-40 ýaş)
Teoriýa taýdan, bu ýaş toparynda miopiýa derejesi deňeşdirme boýunça durnukly we ösüş depgini haýal. Şeýle-de bolsa, daşky gurşaw faktorlary sebäpli, elektron enjamlary uzak wagtlap ulanýan adamlar miopiýa derejesini has-da ýokarlandyrmaga meýilli bolýarlar. Prinsip taýdan, iň gowy görmäge ýetmek üçin iň pes zerur resept esasy üns berilmeli, ýöne müşderiniň rahatlygyna we görme zerurlyklaryna esaslanyp düzedişler girizilip bilner.
Bellik etmeli nokatlar:
(1) Eger göz barlagy wagtynda dioptiýanyň ep-esli artmagy syn edilse, reseptiň başlangyç artmagy -1.00D-den geçmeli däl. Ýöremek, ýer ýüzüniň bozulmagy, baş aýlanma, ýakyn görüşiň aýdyňlygy, gözüň agyrmagy, elektron enjamlaryň ekranlarynyň bozulmagy ýaly rahatsyzlyk alamatlaryna üns beriň. Eger bu alamatlar äýnegi dakynandan 5 minut soň hem dowam etse, reseptiň kabul edilmegini rahat bolýança azaltmagy göz öňünde tutuň.
(2) Ulag sürmek ýa-da prezentasiýalary görmek ýaly ýokary talaplara laýyk gelýän işler bilen meşgullanýan adamlar üçin we müşderi doly düzediş bilen razy bolsa, degişli düzedişi ulanmak maslahat berilýär. Elektron enjamlaryň ýakyn planda yzygiderli ulanylmagy bolsa, sanly linzalary ulanmagy göz öňünde tutuň.
(3) Miopiýanyň birden ýaramazlaşmagy ýagdaýynda, akkomodasiýa spazmynyň (ýalan miopiýa) mümkinçiliklerine üns beriň. Göz barlaglary wagtynda, iki gözüň hem iň gowy görme ýitiligi üçin zerur bolan iň pes resepti tassyklaň, aşa köp düzetmeden gaça duruň. Eger görme ýitiliginiň pes ýa-da durnuksyz düzedilmegi bilen baglanyşykly meseleler bar bolsa, görme funksiýasynyň degişli synaglaryny geçirmegi göz öňünde tutuň.
3 Ýaşuly ilat (40 ýaş we ondan ýokary)
Gözüň ýerleşmek ukybynyň peselmegi sebäpli, bu ýaş toparynda köplenç presbiopiýa duş gelýär. Uzak aralykdan görmek üçin reseptlere üns bermekden başga-da, bu ýaş toparyna gözlük belläp berlende ýakyn görüş düzeltmesine aýratyn üns bermek we müşderiniň resept üýtgeşmelerine uýgunlaşmagyny göz öňünde tutmak möhümdir.
Bellik etmeli nokatlar:
(1) Eger adamlar häzirki reseptleriniň ýeterlik däldigini duýsalar we uzakdan görmäge has köp isleg bildirýän bolsalar, uzakdan görmäge resept tassyklandan soň, ýakyndan görmegi barlamak möhümdir. Eger görmegiň ýadawlygynyň ýa-da akkomodasiýa ukybynyň peselmegi sebäpli ýakyndan görmegiň peselmeginiň alamatlary bar bolsa, progressiw köp fokusly linzalaryň ikisini belläp bermegi göz öňünde tutuň.
(2) Bu ýaş toparynda uýgunlaşmak has pes. Ýakyn görmeýänligiň resept boýunça her bir ýokarlanmasynyň -1.00D-den geçmezligine göz ýetiriň. Eger äýnek dakynandan soň 5 minutlap rahatsyzlyk dowam etse, resept boýunça kabul edilende ony rahat bolýança azaltmak barada pikir ediň.
(3) 60 ýaşdan ýokary adamlarda kataraktanyň dürli derejeleri bolup biler. Eger gözüň göriş ýitiliginde üýtgeşiklik bar bolsa (<0.5), müşderide kataraktanyň bolmagynyň mümkindigine şübheleniň. Oftalmologik keselleriň täsirini aradan aýyrmak üçin hassahanada jikme-jik barlag geçirmek zerurdyr.
Binokulýar Görüş Funksiýasynyň Täsiri
Göz barlagyndan alnan netijeleriň şol wagtky gözleriň refraksiýa ýagdaýyny görkezýändigini bilýäris, bu bolsa, adatça, barlag aralygynda aýdyň görmegi üpjün edýär. Adaty gündelik işlerde, dürli uzaklykdaky obýektleri görmeli bolanymyzda, sazlama we konwergensiýa-diwergensiýa (dürbi görüş funksiýasynyň gatnaşmagy) talap edilýär. Şol bir refraksiýa güýji bilen hem, dürbi görüş funksiýasynyň dürli ýagdaýlary dürli düzediş usullaryny talap edýär.
Binokulýar görüşiň umumy anomaliýalaryny üç kategoriýa bölüp ýönekeýleşdirip bileris:
1 Gözüň dewiasiýalygy - Ekzoforiýa
Binokulýar görüş funksiýasyndaky degişli anomaliýalar şunlary öz içine alyp biler: ýeterlik derejede konwergensiýa, aşa köp diwergensiýa we ýönekeý ekzoforiýa.
Şeýle ýagdaýlar üçin esasy prinsip, iki gözüň birleşme ukybyny gowulandyrmak we binokulýar görüş anomaliýalaryndan ýüze çykýan görüş ýadawlygyny aýyrmak üçin ýeterlik düzedişi ulanmak we ony wizual türgenleşik bilen doldurmakdyr.
2 Gözüň gyşarmagy - Özoforia
Binokulýar görüş funksiýasyndaky degişli anomaliýalar aşakdakylary öz içine alyp biler: aşa köp konwergensiýa, ýeterlik derejede tapawutlanmazlyk we ýönekeý özoforia.
Şeýle ýagdaýlarda, görmegiň ýeterlik bolmagyny üpjün etmek bilen birlikde, düzedişleriň ýeterlik däldigini göz öňünde tutmak esasy prinsipdir. Ýakyn görme işleri ýygy-ýygydan amala aşyrylýan bolsa, sanly linzalar ulanylyp bilner. Mundan başga-da, iki gözüň hem tapawutlanma ukybyny gowulandyrmak üçin görme türgenleşigi bilen üstünlik bermek, binokulýar görme anomaliýalaryndan ýüze çykýan görme ýadawlygyny aýyrmaga kömek edip biler.
3 Ýerleşiş anomaliýalary
Esasan hem şu aşakdakylary öz içine alýar: Ýeterlik derejede ýerleşmezlik, aşa köp ýerleşmek, ýerleşiş bozulmasy.
1 Ýaşaýyş ýeriniň ýetmezçiligi
Eger ol miopiýa bolsa, aşa köp düzedişden gaça duruň, rahatlyga ileri tutuň we synag geýmek ýagdaýyna esaslanyp, ýeterlik düzediş girizmegi göz öňünde tutuň; eger ol giperopiýa bolsa, aýdyňlyga täsir etmezden, giperopiýa reseptini mümkin boldugyça doly düzetmäge synanyşyň.
2 Aşa köp ýerleşmek
Miopiýa üçin, iň gowy görme üçin iň pes negatiw sferiki linza çydap bolmaýan bolsa, esasanam uzak wagtlap ýakyn iş bilen meşgullanýan ulular üçin düzedişi azaltmagy göz öňünde tutuň. Eger ol giperopiýa bolsa, aýdyňlyga täsir etmezden resept boýunça doly düzediş girizmäge synanyşyň.
3 Akkomodasiýanyň bozulmagy
Miopiýa üçin, iň gowy görme üçin iň pes negatiw sferiki linza çydap bolmasa, düzedişi azaltmagy göz öňünde tutuň. Eger ol giperopiýa bolsa, aýdyňlyga täsir etmezden resept boýunça doly düzediş girizmäge synanyşyň.
Netije hökmünde
WOptometrik prinsipler barada aýdylanda, biz dürli faktorlary göz öňünde tutmalydyrys. Ýaşy hasaba almak bilen birlikde, binokulýar görmegiň funksiýasyny hem göz öňünde tutmalydyrys. Elbetde, aýratyn göz öňünde tutmagy talap edýän strabismus, ambliopiýa we refraksiýa anizometropiýasy ýaly aýratyn ýagdaýlar bar. Dürli ýagdaýlarda iň gowy görmäge ýetmek her bir optometristiň tehniki başarnyklaryny kynlaşdyrýar. Biz mundan beýläk öwrenmek bilen her bir optometristiň resept maglumatlaryny doly bahalap we berip biljekdigine ynanýarys.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 4-nji iýuly