Ýakynda awtor aýratyn wekilçilikli bir ýagdaýa duş geldi. Görüş barlagy wagtynda, iki gözi hem barlanda, çaganyň görmesi örän gowy boldy. Şeýle-de bolsa, her bir gözi aýratynlykda barlanda, bir gözde -2.00D miopiýanyň bardygy anyklandy, bu bolsa gözden gaçyryldy. Bir göz aýdyň görüp bilýändigi, beýlekisi bolsa görüp bilmeýändigi üçin, bu meseläniň gözden gaçyrylmagy aňsat boldy. Bir gözde miopiýanyň gözden gaçyrylmagy miopiýanyň çalt artmagyna, iki gözde hem refraktiw anizometropiýanyň ösmegine we hatda strabismusyň döremegine sebäp bolup biler.
Bu ene-atalaryň çaganyň bir gözünde miopiýany derrew görmändigi adaty ýagdaýdyr. Bir gözi miopiki, beýlekisi bolsa görmänligi sebäpli, bu uly derejede gizlenme alamatydyr.
Monokulýar miopiýanyň sebäpleri
Iki gözüň hem göriş ýitiligi hemişe deňagramly bolmaýar; genetika, çaga dogluşyndan soňky ösüş we göriş endikleri ýaly faktorlar sebäpli refraksiýa güýjünde belli bir tapawutlar bolýar.
Genetiki faktorlardan başga-da, daşky gurşaw faktorlary gönüden-göni sebäp bolup durýar. Monokulýar miopiýanyň ösmegi derrew däl-de, wagtyň geçmegi bilen ýuwaş-ýuwaşdan dowam edýän prosesdir. Gözler ýakyn we uzak görüş arasynda geçende, akkomodasiýa diýlip atlandyrylýan sazlaşma prosesi bolýar. Kameranyň fokuslamagy ýaly, käbir gözler çalt fokuslaýar, beýlekileri bolsa haýal fokuslaýar, bu bolsa dürli derejeli aýdyňlyga getirýär. Miopiýa akkomodasiýa bilen baglanyşykly meseleleriň ýüze çykmagydyr, bu ýerde gözler uzakdaky obýektlere seredende uýgunlaşmakda kynçylyk çekýärler.
Iki gözüň arasyndaky refraktiv güýjüň tapawutlaryny, esasanam tapawut derejesi uly bolanda, ýönekeýje şeýle düşünip bolýar: Her kimiň has güýçli we has köp ulanylýan agalyk ediji eli bolşy ýaly, biziň gözlerimiziň hem agalyk ediji gözü bar. Beýni agalyk ediji gözden gelýän maglumatlary ileri tutýar, bu bolsa has gowy ösüşe getirýär. Köp adamlaryň her gözünde dürli görüş ýitiligi bar; miopiýa bolmasa-da, iki gözüň arasynda görüş ýitiliginde tapawutlar bolup biler.
Sagdyn däl görme endikleri monokulýar miopiýanyň ösmegine sebäp bolup biler. Mysal üçin, giç ýatyp, telewizion dramalary görmek ýa-da roman okamak, ýa-da ýatmak.birGörýän wagtyňyz gapdala seretmek bu ýagdaýa aňsatlyk bilen goşant goşup biler. Eger bir gözdäki miopiýanyň derejesi kiçi, 300 gradusdan az bolsa, bu köp täsir etmezligi mümkin. Şeýle-de bolsa, eger bir gözdäki miopiýanyň derejesi ýokary, 300 gradusdan ýokary bolsa, gözleriň ýadawlygy, göz agyrylary, baş agyrylary we beýleki rahatsyzlyklar ýaly alamatlar ýüze çykyp biler.
Dominant gözü kesgitlemegiň ýönekeý usuly:
1. Iki eliňizi uzadyň we olar bilen tegelek çyzyň; tegelekden bir zada serediň. (Islendik zat ýeter, diňe birini saýlaň).
2. Çep we sag gözleriňizi gezekli-gezegine ýapyň we bir göz bilen seredilende, tegelekdäki obýektiň hereket edýän ýaly bolup görünýändigine syn ediň.
3. Synlama wagtynda, obýektiň az hereket edýän (ýa-da asla hereket etmeýän) gözi siziň esasy gözüňizdir.
Monokulýar miopiýanyň düzedilmegi
Monokulýar miopiýa beýleki gözüň görşüne täsir edip biler. Bir gözüň görşi pes bolanda we aýdyň görmek kyn bolanda, ol hökman beýleki gözüň has köp işlemegine mejbur eder, bu bolsa gowy göze agram düşmegine we görşüniň ýitiliginiň peselmegine getirýär. Monokulýar miopiýanyň bir aýdyň kemçiligi, iki göz bilen hem obýektlere seredende çuňlugyň duýulmagynyň ýetmezçiligidir. Miopiýaly göziň görşüniň funksiýasy we ýitiligi has pes, şonuň üçin ol nyşana aýdyň görmek üçin öz akkomodasiýasyny ulanmaga synanyşar. Uzak wagtlap dowam edýän aşa akkomodasiýa miopiýanyň ösüşini çaltlaşdyryp biler. Monokulýar miopiýa wagtynda düzedilmese, miopiýaly göz wagtyň geçmegi bilen has erbetleşer.
1. Gözlük dakynmak
Monokulýar miopiýasy bolan adamlar üçin gündelik durmuşda gözlük dakynmak arkaly düzediş çärelerini geçirip bolýar, bu bolsa monokulýar miopiýa bilen baglanyşykly görme bozulmalaryny netijeli gowulandyrýar. Diňe bir göz üçin resept boýunça gözlük dakynmagy saýlap bolýar, beýleki göz bolsa reseptsiz galýar, bu bolsa düzedişlerden soň miopiýany ýeňilleşdirmäge kömek edip biler.
2. Buýnuz perdesiniň refraksiýa hirurgiýasy
Eger iki gözüň arasynda refraksiýa ýalňyşlygynda düýpli tapawut bar bolsa we monokulýar miopiýa adamyň gündelik durmuşyna we işine uly täsir eden bolsa, göz perdesiniň refraksiýa operasiýasy düzediş üçin bir mümkinçilik bolup biler. Umumy usullara lazer operasiýasy we ICL (implantasiýa edilýän kollektor linzasy) operasiýasy girýär. Dürli hassalar üçin dürli amallar laýyk gelýär we dogry saýlaw aýratyn ýagdaýlara esaslanyp edilmelidir. Aktiw düzediş dogry saýlawdyr.
3. Kontakt linzalary
Käbir adamlar kontakt linzalaryny dakynmagy saýlap bilerler, bu bolsa miopiki gözüň görşüni çarçuwaly äýnek dakynmagyň kynçylygy bolmazdan ortaça sazlap biler. Bu monokulýar miopiýasy bolan käbir moda duýgurlary bolan adamlar üçin gowy wariantdyr.
Monokulýar miopiýanyň zyýanlary
1. Gözleriň ýadawlygynyň artmagy
Gözler arkaly obýektleriň duýulmagy, aslynda, iki gözüň bilelikde işlemeginiň netijesidir. Iki aýak bilen ýöremek ýaly, bir aýak beýlekisinden uzyn bolsa, ýöreýän wagtyňyz agsaklama bolar. Refraksiýa ýalňyşlyklarynda uly tapawut bolanda, bir göz uzakdaky obýektlere, beýleki göz bolsa golaýdaky obýektlere ünsi jemleýär, bu bolsa iki gözüň hem uýgunlaşmak ukybynyň peselmegine getirýär. Bu bolsa aşa ýadawlyga, görmegiň çalt pese gaçmagyna we ahyrsoňy presbiopiýa sebäp bolup biler.
2. Gowşak gözli adamlaryň göriş ukybynyň çalt pese gaçmagy
Biologiki organlarda "ulan ýa-da ýitir" prinsipine görä, has gowy görýän göz ýygy-ýygydan ulanylýar, ejiz göz bolsa seýrek ulanylýandygy sebäpli kem-kemden ýaramazlaşýar. Bu bolsa ejiz gözde görmegiň ýaramazlaşmagyna getirýär we netijede iki gözüň hem görmeginiň peselmegine täsir edýär.
3. Strabizmik Ambliopiýanyň ösmegi
Görüş ösüş tapgyryndaky çagalar we ýetginjekler üçin, iki gözüň arasynda refraksiýa ýalňyşlyklarynda düýpli tapawut bar bolsa, görişi has gowy bolan göz obýektleri aýdyň görýär, görişi has pes bolan göz bolsa olary bulanyk görýär. Bir göz uzak wagtlap az ulanylanda ýa-da ulanylmaýan ýagdaýda bolanda, bu beýniniň aýdyň şekil emele getirmegi baradaky pikirine täsir edip, şeýlelik bilen gowşak gözüň funksiýasyny basyp ýatyryp biler. Uzak wagtlap dowam edýän täsirler görüş funksiýasynyň ösüşine täsir edip, strabismusyň ýa-da ambliopiýanyň döremegine sebäp bolup biler.
Ahyrsoňy
Monokulýar miopiýasy bolan adamlarda, adatça, gündelik durmuşda golaýdaky zatlara seredende kellelerini egmek ýa-da öwürmek ýaly göz endikleri ýaramaz bolýar. Wagtyň geçmegi bilen, bu monokulýar miopiýanyň ösmegine sebäp bolup biler. Çagalaryň göz endiklerini synlamak aýratyn möhümdir, sebäbi olaryň okaýan wagty ruçkany nähili tutýandygy hem möhümdir; nädogry duruş hem monokulýar miopiýa sebäp bolup biler. Gözleri goramak, gözleriň ýadawlygyndan gaça durmak, okaýan ýa-da kompýuter ulanýan wagtyňyz her sagat arakesme etmek, gözleri takmynan on minut dynç almak, gözleri owkalamakdan gaça durmak we göz arassaçylygyny saklamak möhümdir.
Monokulýar miopiýa ýagdaýlarynda düzediji çarçuwaly äýnekleri göz öňünde tutup bolýar. Eger kimdir biri öň hiç haçan äýnek dakynmadyk bolsa, başda käbir rahatsyzlyklar bolup biler, ýöne wagtyň geçmegi bilen olar uýgunlaşyp bilerler. Iki gözüň arasynda refraksiýa ýalňyşlyklarynda uly tapawut bolanda, iki gözüň hem görme meselelerini çözmek üçin görme tälimi zerur bolup biler. Monokulýar miopiýa üçin äýnekleriň yzygiderli dakynylmagyny üpjün etmek möhümdir; ýogsam, iki gözüň arasyndaky görme tapawudy artar we iki gözüň bilelikde işlemek ukybyny gowşadar.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 12-nji iýuly