Linzalar köp adama tanyş we olar äýneklerde miopiýany düzetmekde uly rol oýnaýar. Linzalaryň dürli örtük gatlaklary bar, mysal üçin ýaşyl örtük, gök örtük, gök-benewşe örtük we hatda kaşaň altyn örtük. Örtük gatlaklarynyň aşynmagy we ýyrtylmagy äýnekleri çalşyrmagyň esasy sebäpleriniň biridir, şonuň üçin linzalaryň örtük gatlaklary barada has giňişleýin öwreneliň.
Linza örtüginiň ösüşi
Rezin linzalar peýda bolmazdan öň, aýna linzalar giňden ulanylýardy. Aýna linzalaryň artykmaçlyklary ýokary synma görkezijisi, ýokary ýagtylyk geçirijiligi we ýokary gatylygydyr, ýöne olaryň döwülmäge meýilli, agyr we howpsuz däl ýaly kemçilikleri hem bar.
Aýna linzalaryň kemçiliklerini aradan aýyrmak üçin zawodlar aýna linzalaryň ornuny tutýan dürli materiallary işläp düzdüler, ýöne hiç biri ideal däl. Her bir materialyň öz artykmaçlyklary we kemçilikleri bar we deňagramlylygy gazanmak kyn. Bu häzirki rezin linzalara (rezin materiallary) hem degişlidir.
Häzirki rezin linzalary üçin örtük zerur prosesdir. Rezin materiallary hem MR-7, MR-8, CR-39, PC, NK-55-C we başga-da köp sanly rezin materiallary ýaly köp sanly klassifikasiýalara eýedir, olaryň her biri dürli häsiýetlere eýedir. Aýna linzasy ýa-da rezin linzasy bolmagyna garamazdan, linzanyň ýüzünden geçýän ýagtylyk dürli optiki hadysalara sezewar bolar: şöhlelenme, döwülme, siňdirilme, saçylma we geçirilme.
Linzany şöhle gaýtarmaýan plýonka bilen örtmek
Ýagtylyk linzanyň ýüzleý serhedine ýetmezden öň, ol 100% ýagtylyk energiýasydyr, ýöne linzadan çykyp, göze girende, ol indi 100% ýagtylyk energiýasy bolmaýar. Ýagtylyk energiýasynyň prosenti näçe ýokary bolsa, ýagtylygyň geçirijiligi şonça gowy bolýar we suratyň hili we çözgüdi şonça ýokary bolýar.
Belli bir linza materialy üçin şöhle geçirişini ýokarlandyrmagyň umumy usuly şöhle geçirişini azaltmakdyr. Şöhle näçe köp bolsa, linzanyň geçirijiligi şonça-da pes bolýar we netijede surat hiliniň pese gaçmagyna getirýär. Şonuň üçin şöhle çykaryşy azaltmak smola linzalarynyň çözmeli meselesine öwrüldi we linzalara şöhle çykaryjy plýonka (AR plýonka) çalyndy (ilki başda käbir optiki linzalarda şöhle çykaryjy örtükler ulanyldy).
Şöhle çykaryjy plýonka örtülen linzanyň şöhle çykaryjy plýonka gatlagynyň ýagtylygyň intensiwligini şöhlelendirmek ukyby bilen düşýän ýagtylygyň tolkun uzynlygy, plýonka gatlagynyň galyňlygy, plýonka gatlagynyň döwülme görkezijisi we linzanyň substratynyň döwülme görkezijisi arasyndaky gatnaşygy kesgitlemek üçin interferensiýa prinsipini ulanýar, bu bolsa plýonka gatlagyndan geçýän ýagtylygyň biri-birini ýok etmegine mümkinçilik berýär, linzanyň ýüzünde ýagtylyk energiýasynyň ýitgisini azaldýar we surat hilini we çözgüdini gowulandyrýar.
Şöhle çykarmaýan örtükler köplenç titan dioksidi we kobalt oksidi ýaly ýokary arassa metal oksidlerini ulanýarlar, olar gowy şöhle çykarmaýan täsirleri gazanmak üçin buharlandyrma prosesi (wakuum çökündisi) arkaly linzanyň ýüzüne çökýär. Şöhle çykarmaýan örtükler köplenç galyndylary galdyrýar we plýonka gatlaklarynyň köpüsi esasan ýaşyl reňkde bolýar.
Ýagtylygy peseldýän plýonkanyň reňkini, mysal üçin, gök plýonka, gök-benewşe plýonka, benewşe plýonka, çal plýonka we ş.m. öndürmek üçin gözegçilik edip bolýar. Dürli reňkli plýonka gatlaklarynyň önümçilik prosesinde tapawutlary bar. Mysal üçin, gök plýonka has pes şöhlelenme gözegçiliginiň zerurdygyny we örtügiň kynlygynyň ýaşyl plýonkadan has ulydygyny aňladýar. Şeýle-de bolsa, gök we ýaşyl plýonkalaryň arasyndaky ýagtylyk geçirijiliginiň tapawudy 1% -den az bolup biler.
Linza önümlerinde gök plyonkalar, adatça, orta we ýokary derejeli linzalarda has köp duş gelýär. Prinsip boýunça, gök plyonkalaryň ýagtylyk geçirijiligi ýaşyl plyonkalardan has ýokarydyr (munuň prinsip boýunça şeýledigini belläň), sebäbi ýagtylyk dürli tolkun uzynlyklarynyň garyndysydyr we dürli tolkun uzynlyklarynyň göz torunda dürli suratlandyryş pozisiýalary bar. Adaty ýagdaýlarda, sary-ýaşyl ýagtylyk göz torunda takyk suratlandyrylýar we ýaşyl ýagtylygyň berýän wizual maglumaty deňeşdirme boýunça ýokary bolýar, şonuň üçin adam gözi ýaşyl ýagtylyga duýgurdyr.
Linzany berk plýonka bilen örtmek
Ýagtylyk geçirijiliginden başga-da, smola we aýna materiallarynyň hem uly kemçiligi bar: linzalar ýeterlik derejede berk däl.
Çözgüt berk plýonka örtügini goşmak arkaly muny çözmekdir.
Aýna linzalaryň ýüzüniň gatylygy örän ýokary (adatça adaty zatlar bilen dyrnalanda minimal yz galdyrýar), ýöne smola linzalary üçin şeýle däl. Smola linzalary gaty zatlar bilen aňsatlyk bilen dyrnaýar, bu bolsa olaryň aşynmaga çydamly däldigini görkezýär.
Linzanyň aşynma garşylygyny ýokarlandyrmak üçin linzanyň ýüzüne berk plýonka örtügini goşmak zerurdyr. Gaty plýonka örtükleri köplenç berkitme bejergisi üçin kremniý atomlaryny ulanýar, kremniý elementlerini öz içine alýan organiki däl ultrainçe bölejikleri öz içine alýan berkidiji ergin ulanylýar. Gaty plýonka şol bir wagtyň özünde berklige we berklige eýedir (linzanyň ýüzündäki plýonka gatlagy gaty, linzanyň substraty bolsa aňsat döwülýän aýnadan tapawutlylykda has az döwülýär).
Gaty plýonka örtüginiň esasy häzirki zaman tehnologiýasy çümdürmekdir. Gaty plýonka örtügi deňeşdirme boýunça galyň, takmynan 3-5μm. Gaty plýonka örtükli smola linzalary üçin olary iş stoluna degýän ses we linzanyň reňkiniň ýagtylygy arkaly tanamak bolýar. Aýdyň ses çykarýan we ýagty gyralary bolan linzalar berkiýän bejergiden geçdi.
Linzany çirklenme garşy plýonka bilen örtmek.
Häzirki wagtda rezin linzalar üçin iki esasy örtük anti-serpikdiriji plýonka we gaty plýonkadyr. Umuman alanyňda, ilki gaty plýonka, soňra bolsa anti-serpikdiriji plýonka bilen örtülýär. Häzirki wagtda anti-serpikdiriji plýonka materiallarynyň çäklendirmeleri sebäpli, anti-serpikdiriji we hapalanmaga garşy ukyplaryň arasynda gapma-garşylyk bar. Anti-serpikdiriji plýonka gözenekli ýagdaýda bolany üçin, linzanyň ýüzünde tegmilleriň emele gelmegine has meýilli.
Çözgüt şöhle gaýtarmaýan plýonkanyň üstüne goşmaça hapalanmaga garşy plýonka goşmakdyr. Hapalanmaga garşy plýonka esasan fluoridlerden ybarat bolup, olar gözenekli şöhle gaýtarmaýan plýonka gatlagyny örtýär, suwuň, ýagyň we linzanyň arasyndaky kontakt meýdanyny azaldýar, şol bir wagtyň özünde şöhle gaýtarmaýan plýonkanyň optiki işine täsir etmeýär.
Talaplaryň dürli görnüşleriniň artmagy bilen, polýarizasiýa plýonkasy, antistatik plýonka, gök çyradan gorag plýonkasy, duman garşy plýonka we beýleki funksional plýonka gatlaklary ýaly has köp we has köp funksional plýonka gatlaklary işlenip düzüldi. Şol bir linza materialy, şol bir linzanyň döwülme görkezijisi, dürli markalar we hatda şol bir markanyň içinde, şol bir material bilen, dürli seriýadaky linzalaryň bahalary tapawutlanýar we linza örtükleri munuň sebäpleriniň biridir. Örtükleriň tehnologiýasynda we hilinde tapawutlar bar.
Plýonka örtükleriniň köpüsi üçin ortaça adam üçin tapawutlary saýgarmak kyn. Şeýle-de bolsa, täsirlerini aňsatlyk bilen synlap bolýan örtükleriň bir görnüşi bar: gök şöhle blokirleýji linzalar (ýokary derejeli gök şöhle blokirleýji linzalarda giňden ulanylýan tehnologiýa).
Ideal gök ýagtylygy blokirleýji linza gök ýagtylygy blokirleýji plýonka gatlagy arkaly 380-460nm aralygyndaky zyýanly gök ýagtylygy süzgüçden geçirýär. Şeýle-de bolsa, dürli öndürijileriň önümleriniň arasynda hakyky iş görkezijilerinde tapawutlar bar. Dürli önümler gök ýagtylygy blokirlemegiň netijeliliginde, esasy reňkde we ýagtylygyň geçirijiliginde tapawutlary görkezýär, bu bolsa tebigy ýagdaýda bahalaryň üýtgemegine getirýär.
Linza örtüginiň goragy
Linza örtükleri ýokary temperatura duýgurdyr. Rezin linzalardaky örtükler has gijä goýulýar we olaryň hemmesiniň umumy gowşak tarapy bar: olar ýokary temperatura duýgurdyr. Linza örtüklerini ýarylmagyndan goramak linzalaryň ömrüni netijeli uzaldyp biler. Aşakdaky aýratyn gurşawlar linza örtüklerine zyýan ýetirmäge meýilli:
1. Tomusda günortan awtoulagyň paneline aýna goýmak.
2. Saunada, suwa düşende ýa-da gyzgyn çeşmede çümdürilende gözlük dakynmak ýa-da olary golaýda goýmak.
3. Aşhanada ýagyň ýokary temperaturasynda nahar bişirmek; gyzgyn ýag linzalara çyrpylsa, olar derrew ýarylyp biler.
4. Gyzgyn şorba iýýän wagtyňyz, linzalara gyzgyn şorba düşse, olar ýarylyp biler.
5. Aýnalary uzak wagtlap ýylylyk döredýän öý enjamlarynyň, mysal üçin stol lampalarynyň, telewizorlaryň we ş.m. golaýynda goýmak.
Ýokardaky nokatlardan başga-da, çarçuwalaryň ýa-da linzalaryň poslamagynyň öňüni almak üçin güýçli kislotaly ýa-da gidroksidi suwuklyklardan daşda durmak hem möhümdir.
Linza örtükleriniň ýarylmagy we dyrnaklanmalar düýpli tapawutlanýar. Ýarylma ýokary temperatura ýa-da himiki suwuklyklara sezewar bolmakdan ýüze çykýar, dyrnaklanmalar bolsa nädogry arassalamakdan ýa-da daşarky täsirden ýüze çykýar.
Aslynda, äýnekler örän näzik önümdir. Olar basyşa, ýykylyşlara, egilmelere, ýokary temperatura we aşyndyryjy suwuklyklara duýgurdyr.
Plýonka gatlagynyň optiki işini goramak üçin aşakdakylar zerurdyr:
1. Äýnegiňizi çykaranyňyzda, olary gorag gapjygyna salyň we çagalaryň ýetip bilmejek ýerinde saklaň.
2. Aýnalary sowuk suw ulanyp, suwuklandyrylan neýtral ýuwujy serişde bilen arassalaň. Aýnalary arassalamak üçin başga suwuklyk ulanmak maslahat berilmeýär.
3. Ýokary temperaturaly gurşawlarda (esasanam suwa düşmek ýa-da nahar bişirmek wagtynda) täze äýnekleriň linzalaryna zyýan ýetmezligi üçin köne äýnekleri dakynmak maslahat berilýär.
Käbir adamlar saçlaryny, ýüzlerini ýuwanda ýa-da duş alanda äýneklerini has arassa etmek üçin ýyly suw bilen çaýkap bilerler. Şeýle-de bolsa, bu hakykatdanam linza örtüklerine uly zyýan ýetirip biler we linzalary ulanyp bolmajak ýagdaýa getirip biler. Aýnalary diňe sowuk suw bilen suwuklandyrylan neýtral ýuwujy serişde bilen arassalamagyň zerurdygyny nygtamak möhümdir!
Netijede
Örtük tehnologiýasynyň yzygiderli ösmegi bilen, häzirki zaman gözlük önümleri ýagtylygy geçirmekde, dyrnaklara garşy durmakda we hapalanmaga garşy häsiýetlerde uly öňegidişlik gazandy. Smetana linzalarynyň, kompýuter linzalarynyň we akril linzalaryň köpüsi adamlaryň örtük dizaýny babatda gündelik zerurlyklaryny kanagatlandyryp bilýär.
Ýokarda agzalyp geçilişi ýaly, gözlükler aslynda örän näzik önümlerdir, bu bolsa plýonka gatlagynyň örtük tehnologiýasy, esasanam temperatura ulanylyşynyň ýokary talaplary bilen baglanyşyklydyr. Ahyrsoňy, size ýatlatmak isleýärin: gözlük linzalaryňyzyň plýonka gatlagynda zeper ýetendigini anyklasaňyz, olary derhal çalşyryň. Olary hiç haçan biperwaý ulanmagy dowam etdirmäň. Plýonka gatlagynyň zeper ýetmegi linzalaryň optiki işine täsir edip biler. Bir jübüt linza kiçi mesele bolsa-da, göz saglygy iň möhümdir.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 21-nji dekabry